Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Uitbuiting starters en stagiairs

Afgestudeerde psychologen reageren: 'Mijn diploma is niets waard.'

11 november 2015, 14:08 - Marjolein Schut

We krijgen meerdere tips binnen van afgestudeerde psychologen. In reactie op ons dossier Uitbuiting van starters en stagiairs schetsen zij allemaal hetzelfde beeld. Er is bijna geen betaald werk te vinden voor basispsychologen. Een tipgever vertelt ons dat haar droom is ingestort en haar diploma zo goed als niets waard is. Anderen vertellen dat het de normaalste zaak is dat starters gratis hun diensten aanbieden aan werkgevers.

Via een tip hoorden wij dat afgestudeerde psychologen vrijwel nergens meer betaald aan de slag komen als basispsycholoog. Die werkervaring is cruciaal, want zonder die werkervaring lukt het niet om op de aanvullende GZ-opleiding te komen. Die is nodig om je te registreren als therapeut. Zonder die opleiding mag je geen cliënten behandelen. Een vicieuze cirkel dus. Geen werkervaring, dus ook geen opleidingsplaats. Er is genoeg werk als basispsycholoog, maar de instellingen claimen daar niet voor te kunnen betalen. Zij bieden daarom werkervaringsplekken aan, maar vaak tegen een stagevergoeding variërend van 160 euro tot 400 euro per maand. Sommige werkervaringsplekken bieden zelfs alleen reiskosten.

Betalen voor werk

Tieke studeerde vorige jaar af en deed een master Klinische- en Gezondheidspsychologie. Zij wil graag behandelend therapeut worden. ‘Ik heb een beetje de hoop opgegeven om een betaalde baan te vinden als basispsycholoog. Maar een werkervaringsplek (WEP) kan voor mij ook niet. Die zijn vaak voor 4 dagen en tegen een stagevergoeding van zo’n 150 euro per maand. Dan kan ik mijn huur en mijn leven niet eens meer betalen. Ik heb een traineeship gevolgd bij een instelling voor psychologen. Voor het hele traject kostte dat bijna 1000 euro. Na 3 maanden ben ik gestopt. Ik leerde weinig nieuws en daar moest ik dan veel geld voor betalen.’

Cum laude

We krijgen een reactie van een recent afgestudeerde klinisch psycholoog. Ze wil graag haar verhaal doen, maar wil liever niet met haar naam geciteerd worden, uit angst dat dit haar kansen op het vinden van een baan beïnvloedt. ’Mijn droom was om na mijn studie de GZ-opleiding te doen en therapeut te worden, maar ik zie in dit werk geen toekomst. Mijn diploma is niets waard. Momenteel werk ik in de thuiszorg als schoonmaakster en ben daarnaast op zoek naar een baan en ik ben een nieuwe studie begonnen. Je vindt zelfs bijna geen werk op MBO/HBO niveau, terwijl ik cum laude ben afgestudeerd.’

Werkervaringsplek

Deze anonieme psycholoog vertelt ons over een jaar lang van sollicitaties. ‘Ik heb zo’n 160 brieven geschreven in een jaar tijd. Eindelijk kon ik ergens aan de slag bij een kliniek in Amsterdam. Ik zou daar onder andere vragenlijsten opstellen voor mensen met, trauma’s, PTSS. In het contract stond ineens dat het om een werkervaringsplek ging, terwijl dit nooit ter sprake was gekomen in de gesprekken. De vergoeding voor 16 uur per week was dan ook erg laag. Ik reageerde dat ik enthousiast over de functie was, maar wel graag minstens het minimum loon wilde verdienen. Zij gaven toe een fout te hebben gemaakt door dat niet vooraf te vermelden, maar plots was de functie niet meer beschikbaar en wenste zij mij het beste toe.

Sinds de crisis is het alleen maar lastiger geworden. Afgestudeerde psychologen die wij spraken schetsen allemaal hetzelfde beeld. Startende psychologen bieden in open sollicitaties gratis hun diensten aan werkgevers aan. Veel startende psychologen hebben moeite met onbetaald werk, maar er is weinig keus. Voor jou 10 anderen waar een werkgever uit kan kiezen.

‘Advies: niet doen’

De NIP, het Nederlands Instituut van Psychologen zijn niet enthousiast over deze ontwikkeling. We spreken met Anneke Haringsma, beleidsmanager bij het NIP. ‘We verbieden het niet, maar we zijn er wel tegen. Ons advies is liefst niet doen. Wij hebben onder de starters schrijnende voorbeelden. Soms krijgen zij alleen reiskosten vergoed. Ook wordt er niet geïnvesteerd in je ontwikkeling. Als het kan vermijd het.’

Het gaat het NIP om veel meer dan starters die werken voor een lage onkostenvergoeding. Een werkervaringsplaats brengt risico’s met zich mee voor startende psychologen. Als er alleen een kleine vergoeding gegeven wordt en bouw je geen rechten voor de sociale zekerheid op en je hebt geen ontslagbescherming. ‘Je bouwt heel weinig op qua sociale zekerheid en de aansprakelijk kan bijvoorbeeld een probleem zijn’, zegt Anneke Haringsma. ‘Wat als een cliënt een klacht tegen je indient terwijl je je werk min of meer op vrijwillige basis doet? Daar moeten goede afspraken over gemaakt worden. Een arbeidsovereenkomst is dan ook voorwaarde.’

Te veel psychologen

Er komen te veel afgestudeerde psychologen op de arbeidsmarkt. Moeten de universiteiten minder studenten toelaten? De universiteiten hebben al lange tijd een numerus fixus, maar toch zijn er nog veel te veel studenten voor het aantal startersfuncties. Sinds vorig jaar zien we dat er minder studenten zich inschrijven voor Psychologie. Veel universiteiten laten daarom de numerus fixus weer los.

Volgens Anneke Haringsma van het NIP schetsen de universiteiten een te rooskleurig beeld. ’Zij zeggen dat meeste afgestudeerden aan het werk komen, maar zeggen daar niet bij dat dat vaak in andere functies is dan als psycholoog. Ondanks minder inschrijvingen zouden universiteiten nog minder studenten moeten toelaten. Het is net kruiend ijs. De universiteiten leveren veel studenten af, voor psychologen stagneert nog steeds de arbeidsmarkt en de afgestudeerden kunnen geen kant op en kiezen voor werkervaringsplaatsen.’

Oproep

We willen graag meer weten van dit soort scheve arbeidsverhoudingen. Ben je afgestudeerd psycholoog en moet je zwaar onderbetaald werken? Ben je hierdoor in de problemen gekomen, bijv. omdat je niet verzekerd bent? Laat het ons weten. We nodigen ook docenten en loopbaanbegeleiders uit om te reageren. Hebben de opleidingen psychologie een verantwoordelijkheid in deze? En ook voor studenten uit andere branches geldt: uw tips helpen ons verder! demonitor@kro-ncrv.nl

Archiefbeeld: Dreamstime

Toon reacties
Reageer