Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Onderwijs

Raadsel waar scholen 2,4 miljard voor passend onderwijs aan besteden

20 augustus 2017, 0:07 - Sietze van Loosdregt
Algemene Rekenkamer heeft geen idee waar scholen 2,4 miljard voor passend onderwijs aan besteden. Foto:ANP

Wordt de 2,4 miljard die we jaarlijks uittrekken voor passend onderwijs goed besteed? Krijgen zorgleerlingen de extra ondersteuning waarvoor dit geld bedoeld is? We hebben geen idee. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer, die het onderzocht. Hoe kan dat? En wat weten we wel over de besteding van deze miljarden?

In ons dossier Onderwijs krijgen we tal van tips van zowel ouders als docenten die klagen over passend onderwijs. Zo schrijven docenten dat ze steeds meer leerlingen met leer- en gedragsproblemen in de klas krijgen, en vertellen ouders ons dat hun kind niet de hulp krijgt die het nodig heeft. Het is de vraag of dit incidenten zijn of dat er meer aan de hand is. Daarom spitten we het onderzoek van de Rekenkamer door.

Wat is passend onderwijs?

Met de invoering van de Wet passend onderwijs in augustus 2014 hebben scholen een zorgplicht gekregen en moeten zij voor alle leerlingen de juiste ondersteuning bieden. Scholen werken daartoe samen in regionale samenwerkingsverbanden. Daar worden afspraken gemaakt over de ondersteuning die reguliere scholen moeten bieden en welke leerlingen beter af zijn in het speciaal onderwijs.

Registratie

Al voor de invoering van het passend onderwijs vreesde de Tweede Kamer precies wat de Rekenkamer nu vaststelt: dat ze het zicht kwijt zouden raken op zorgleerlingen en het geld dat voor hen bestemd is. Daarom paste staatssecretaris Dekker van Onderwijs de wet nog aan: scholen moesten al hun leerlingen die extra behoefte hebben aan ondersteuning gaan registreren door een ‘zorgvinkje’ te zetten in het Basisregister Onderwijs. Kunnen we met de cijfers in dit register wellicht toch bij benadering vaststellen wat er met het passend onderwijs-geld gebeurt?

Fors minder leerlingen met extra ondersteuning

Een belangrijk doel van passend onderwijs is dat meer zorgleerlingen gewoon naar de reguliere school gaan. Maar wat blijkt: sinds de invoering van het passend onderwijs registreerden reguliere basisscholen zelfs 3 keer minder zorgleerlingen dan voor de invoering van het passend onderwijs.

Rugzakje

Voorheen kregen leerlingen met extra ondersteuningsbehoefte op een reguliere school een zogenoemd ‘rugzakje’, een geoormerkt zakje geld dat specifiek was bedoeld voor de ondersteuning van dát kind. Het was toen exact duidelijk hoeveel kinderen zo’n rugzakje hadden. Om precies te zijn: 13.744 in het overgangsjaar 2014/2015. Met de komst van het passend onderwijs werden er het jaar daarna nog maar 4.018 leerlingen geregistreerd met een extra ondersteuningsbehoefte. Dat is 0,3 procent van het totaal aantal leerlingen op de reguliere basisschool. Hoe kan dat? Laten we zoveel kinderen ineens aan hun lot over?

Extra opmerkelijk wordt het wanneer we de resultaten van een onderzoek van onder meer het Kohnstamm Instituut onder docenten erbij pakken. Zij vroegen de leraren hoeveel leerlingen in hun klas extra ondersteuning nodig hebben. De docenten schatten dat het om gemiddeld 25 procent van de leerlingen ging, fors hoger dus dan de 0,3 procent waarvoor die ondersteuningsbehoefte geregistreerd wordt.

‘Zorgvinkje’

Hoe kan het dan dat sinds de invoering van passend onderwijs ineens zoveel minder leerlingen op reguliere basisscholen extra ondersteuning nodig zouden hebben? De vraag blijkt of dat wel zo is. Dat zit zo: door Dekker’s wetswijziging moeten scholen weliswaar een ‘zorgvinkje’ zetten maar volgens de Rekenkamer doen scholen dit lang niet altijd. Zo spraken de onderzoekers met een intern begeleider van een basisschool: ‘Het is een puur administratieve handeling die er soms bij inschiet.’

Basisondersteuning

Maar er is nog een reden om de cijfers van het Basisregister te wantrouwen. Samenwerkingsverbanden mogen zelf bepalen welke ondersteuning in hun regio onder de zogenoemde basisondersteuning valt; ondersteuning die alle scholen sowieso moeten bieden. Alleen wanneer een leerling extra ondersteuning nodig heeft die niet onder deze basisondersteuning valt, moet een school dit registreren volgens de wetswijziging van Dekker. En dat verschilt dus per samenwerkingsverband.

Zo kan het zijn dat in het ene samenwerkingsverband ADHD onder de basisondersteuning valt, terwijl er in een ander samenwerkingsverband extra ondersteuning voor moet worden aangevraagd. De ene ADHD’er wordt dus wel geregistreerd, de andere niet.

Onbetrouwbaar

Het is in theorie dus mogelijk dat alle kinderen met een ondersteuningsbehoefte de hulp krijgen die ze nodig hebben, maar dat het simpelweg niet geregistreerd wordt. Maar het zou ook kunnen dat tal van leerlingen sinds de invoering van het passend onderwijs van de noodzakelijke ondersteuning verstoken blijven. Uit het Basisregister Onderwijs is het in elk geval niet op te maken. De Rekenkamer beoordeelt dit register daarom als ‘onbetrouwbaar’.

Jaarrekeningen

De Rekenkamer pakte ook de jaarverslagen van scholen en samenwerkingsverbanden erbij. Scholen moeten zich verantwoorden over de besteding van hun gelden – het gaat immers om publiek geld. Daarom is er de Regeling Jaarverslaggeving Onderwijs, waarin precies staat omschreven wat scholen in hun jaarverslag moeten vastleggen. Maar, zo stelt de Rekenkamer: ‘Er staan geen specifieke richtlijnen in voor passend onderwijs.’ En dus is het aan de scholen zelf of zij vermelden wat ze met deze bedragen gedaan hebben, wat volgens de Rekenkamer veelal niet gebeurt. Ook uit de jaarverslagen kunnen we dus niet opmaken of zorgleerlingen de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben. Het is dus maar de vraag of het passend onderwijs-geld wel altijd wordt gebruikt voor zorgleerlingen, of dat het aan andere doeleinden wordt uitgegeven.

Oproep

Hoe komen we erachter of kinderen de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben? En hoe weten we of de 2,4 miljard voor passend onderwijs goed besteed wordt? Die vragen zijn vooralsnog moeilijk te beantwoorden.

Maar jij kunt ons daarbij helpen. Hoe zijn jouw ervaringen met passend onderwijs? Waarom vind jij het een succes, of juist niet? Stuur ons een mail: Saskia.adriaens@kro-ncrv.nl, of sietze.vanloosdregt@kro-ncrv.nl

Lees hier het rapport van de Algemene Rekenkamer

Toon reacties
Reageer