Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Onderwijs

‘Als je passend onderwijs belooft, kun je niet 32 kinderen in een klas stoppen’

2 september 2017, 15:45 - Saskia Adriaens
ANP

‘Voor veel zorgleerlingen is passend onderwijs een ramp,’ mailt ambulant begeleider Saskia van Loo ons. ‘Met lede ogen moet ik aanzien dat alles wat we in de voorgaande jaren zorgvuldig hebben opgebouwd als een kaartenhuis in elkaar lijkt te storten. Ondanks dat, blijf ik me inzetten voor deze groep leerlingen die het zo hard nodig hebben.’

Al 30 jaar werkt Van Loo in het onderwijs. We komen met haar in contact voor ons onderzoek naar passend onderwijs. In 1987 begon ze als kleuterleerkracht. Daarna ging ze aan de slag als leerkracht met de taak van een ambulant begeleider in het speciaal onderwijs, op een Mytylschool. Daar specialiseerde ze zich in leerlingen met lichamelijke handicaps, leerproblemen en langdurige ziekte (cluster 3). Door de jaren heen heeft ze al veel veranderingen meegemaakt in het onderwijs. Zo vertelt ze: ‘In 1998 werden scholen die te maken kregen met leerlingen met een handicap of langdurige ziekte tweejarige begeleid door leerkrachten uit het Mytylonderwijs. Met een juiste onderbouwing konden deze trajecten verlengd worden. In 2003 werd de wet leerlinggebonden financiering (het zogenoemde ‘rugzakje’ red.) aangenomen en volgde een stelselwijziging. Een dure commissie van indicatie werd ingesteld waardoor mijn betrokkenheid bij het voortraject verdween. Ik kreeg vanaf dat moment alleen nog kinderen toegewezen die een indicatie hadden op grond van wettelijk gestelde criteria. Dit was overzichtelijk, maar hierdoor vielen bepaalde kinderen die niet aan alle criteria voldeden buiten de reddingsboot.’

Trots

Van Loo vond dat dit systeem duidelijk voordeel had voor de leerlingen met een indicatie. ‘Er werd dan een budget toegekend waar wij als ambulant begeleiders onderdeel vanuit maakten. Vroeger werkte ik nauw samen met collega’s van alle clusters (Cluster 1 is voor leerlingen die blind of slechtziend zijn. Cluster 2 is voor leerlingen die doof of slechthorend zijn. Cluster 3 is voor leerlingen met een verstandelijke beperking, lichamelijke beperking of chronische ziekte. Cluster 4 is voor leerlingen met gedragsstoornissen of een psychiatrisch probleem red.). Dit leverde veel kennis, goede contacten en korte lijnen op. Scholen en leerlingen die door onze dienst begeleid werden, profiteerden zo van de maximale professionele expertise. Ik was er trots op als ik zag hoeveel we konden bereiken voor kinderen met speciale onderwijsbehoeften. En in de meeste gevallen kon voor ieder kind een geschikte plek of aanpak geboden worden.’

‘Wij zijn nu afhankelijk van de samenwerkingsverbanden’

Sinds de wet passend onderwijs van kracht werd in 2014 wordt de ambulante dienst waar Van Loo voor werkt niet meer direct bekostigd vanuit het ministerie. ‘Dat betekent dat wij nu afhankelijk zijn van de samenwerkingsverbanden die in elke regio verschillende afspraken en regels hanteren.’ Haar werk is daardoor veranderd. ‘Voorheen was ik de spin in het web. Ik was verantwoordelijk voor het dossier van een leerling. Ik had contact met alle partijen. En kon zo bemiddelen tussen de school en de ouders. Nu is het zo dat als het goed gaat met een kind dan word ik losgelaten, maar als het dan misgaat vlieg ik weer in. Terwijl ik het vroeger continu in de gaten bleef houden.’

Gedrag

Van Loo ziet dat kinderen die hulp nodig hebben nu met de wet passend onderwijs afhankelijk zijn van de leraar. ‘De leerkracht moet ergens tegenaan lopen. Er wordt veel naar gedrag gekeken. Dus als je als leerkracht geen probleem ziet of hebt met een leerling, dan gebeurt er niks. Terwijl, er zijn leerlingen die zichzelf onzichtbaar maken maar wel extra begeleiding of hulp nodig hebben. Ze kunnen daardoor vastlopen of zelfs uitvallen.’ De ambulant begeleider is gespecialiseerd in cluster 3. ‘Dat zijn vaak kinderen die een grens over gaan, omdat ze graag normaal willen zijn. Daardoor komt hulp vaak te laat. Daar maak ik me zorgen over, want dit is mijn groep leerlingen. Ik ben de afgelopen week nog bij een bijeenkomst geweest met een leerplichtambtenaar, voorzitter van het samenwerkingsverband, iemand van Jeugd en Gezin, de schooldirecteur en de ouders. Daar werd duidelijk dat de school veel te laat hulp had ingeroepen. De ouders waren het vertrouwen in de school helemaal kwijt en wilden hun kind thuis houden. Vroeger kon ik daar op tijd in bemiddelen omdat ik een onafhankelijke partij ben. Nu word ik pas ingeschakeld als het soms te laat is.’

‘Mijn kind heeft hier recht op’

Het passend onderwijs heeft nog een keerzijde volgens Van Loo. ‘Het wekt verkeerde verwachtingen bij ouders. Zij zeggen sneller: ‘Mijn kind heeft hier recht op’. Ik zie dat voor meer kinderen hulp wordt aangevraagd. Daardoor blijft er soms minder budget over voor de kinderen die het echt nodig hebben.’ Tegelijkertijd ziet ze ook dat binnen het passend onderwijs ouders van zorgleerlingen hun stem zijn kwijtgeraakt omdat het budget niet meer leerlinggebonden is.

Van Loo: ‘Als je dit systeem goed wilt uitvoeren, moet er geld bij. Als je passend onderwijs belooft, kun je niet 32 kinderen in een klas stoppen. Dan moet er eigenlijk op elke school een lift aanwezig zijn, een orthopedagoog en een hoogbegaafdheidsspecialist. Of als je het zo regelt dat elke school binnen het samenwerkingsverband een eigen specialisme heeft, wat in principe de bedoeling is, dan krijg je dat alle kinderen met een rolstoel op die ene school terecht kunnen en alle kinderen met autisme op de andere. Dat wil je ook niet. Ik vind eigenlijk dat het hele schoolsysteem op de schop moet. We werken nog steeds met een klassikaal systeem uit 1900.’

Onderzoek

Wij gaan verder met ons onderzoek. Kunnen leerkrachten (zowel in het basisonderwijs als in het voortgezet onderwijs) deze wet passend onderwijs wel aan? Hebben ze genoeg expertise in huis? Bieden scholen genoeg middelen hiervoor? Alle tips betreffende dit onderwerp zijn welkom. Mailen kan naar: demonitor@kro-ncrv.nl.

Toon reacties
Reageer