Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

We zijn ook te bereiken op onze tiplijn:

035-6719794

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Lokaal bestuur

Van simpel handhavingsverzoek tot jarenlang juridisch gevecht met de gemeente

10 maart 2017, 19:27 - Anne de Blok
Alice Catsburg en Jan Pieter Rompa over de voortslepende handhavingskwestie in hun gemeente

Onaangenaam verrast waren Alice Catsburg en haar man Jan Pieter Rompa toen ze in de zomer van 2013 wel erg ‘intieme’ geluiden uit de tuin van de buren hoorden komen. Het tuinhuisje dat daar staat, bleek verhuurd te worden aan toeristen. En dat mag niet volgens het huidige bestemmingsplan. Maar als ze bij de gemeente aankloppen om hiertegen op te treden, gebeurt er iets wat ze nooit hadden verwacht. Alice: ‘We wisten gewoon niet wat ons overkwam!’

Nederland is een klein land. Niet voor niets hebben we daarom regels die bepalen hoe we die schaarse ruimte mogen gebruiken. Maar wat als die regels overtreden worden? Dan kan je bij de gemeente terecht die erop moet toezien dat de regels worden nageleefd. Toch krijgen we in ons dossier ‘lokaal bestuur’ regelmatig tips van mensen die vastlopen in dit systeem. Want in plaats van te handhaven, zien ze dat de gemeente alsnog een vergunning verstrekt of zelfs het bestemmingsplan wijzigt om de illegale situatie toch legaal te maken.

‘Gemeenten nemen hun plicht tot handhaven niet serieus’

Alice Catsburg herkent zich in de verhalen op onze website en besluit ons te mailen: ‘Ons dossier is in wezen heel simpel, past op een A4tje en had in drie maanden tijd opgelost kunnen worden. Het heeft helaas niet zo mogen zijn.’ Alice en haar man Jan Pieter gaan nu namelijk de vierde rechtsgang in tegen de gemeente. En dat terwijl ze al door de hoogste rechter in het gelijk gesteld zijn.

Een vrij simpele zaak

We besluiten bij hun thuis langs te gaan in Bergen, waar het dossier met de dag groter wordt sinds ze de gemeente hebben gevraagd om op te treden tegen de illegale verhuur van het tuinhuis van de buren. En als we de stukken met ze doornemen, lijkt het inderdaad een vrij simpele zaak. Het tuinhuisje is zonder vergunning gebouwd en mag volgens het huidige bestemmingsplan niet verhuurd worden aan derden. ‘Kat in het bakkie’, dacht Alice.

‘Kat in het bakkie’

Dacht Alice Catsburg toen ze een verzoek tot handhaven deed

Maar wanneer ze de gemeente Bergen vragen hier tegen op te treden, ontvangen ze een aantal weken later een brief met een mededeling die ze nooit hadden zien aankomen. ‘Wij wijzen uw handhavingsverzoek op alle punten af,’ is de boodschap. ‘We waren verbijsterd,’ vertelt Alice. ‘De gemeenteambtenaar zei nog tegen ons: ‘Dit is een handhavingsverzoek uit het boekje.’ Maar uiteindelijk kregen we een afwijzing.’

Tegenstrijdig

De gemeente wil de buren namelijk alsnog een vergunning verlenen zodat de verhuur van het tuinhuisje gewoon door kan gaan. Dat lijkt natuurlijk tegenstrijdig, maar is verklaarbaar als je kijkt naar hoe ons handhavingssysteem in elkaar steekt. Als jouw buurman of buurvrouw namelijk in strijd met de regels iets bouwt, dan moet de gemeente in principe ingrijpen, maar niet voordat de gemeente eerst heeft onderzocht of de situatie alsnog legaal kan worden gemaakt. Is de gemeente van mening dat het illegale bouwwerk binnen de ruimtelijke ordening past, dan kan de vergunning ook achteraf worden gegeven.

Maar Alice en Jan Pieter laten het er niet bij zitten. Zij zijn namelijk van mening dat de vergunning in strijd is met het huidige bestemmingsplan en vechten dit aan bij de bezwarencommissie van de gemeente. En die geeft hen gelijk: ‘De commissie stelt vast dat het huidige bouwwerk in strijd is met de voorschriften van het bestemmingsplan en dat het niet in de rede ligt om het illegale bouwwerk middels een omgevingsvergunning te legaliseren,’ luidt de conclusie. Maar de gemeente legt dit advies gewoon naast zich neer om de vergunning alsnog af te geven. Tot verbazing van Alice en Jan Pieter:

Alice en Jan Pieter tekenen daarom beroep aan bij de rechter. En ook die geeft hen gelijk: het tuinhuisje is illegaal en de vergunning is onterecht afgegeven. Maar zo volhardend als Alice en Jan Pieter zijn, zo volhardend is ook de gemeente. De gemeente tekent namelijk een hoger beroep aan. Maar ook de hoogste rechter geeft Alice en Pieter-Jan gelijk: ‘Vast staat dat op perceel een recreatiewoning niet toegestaan is. (…) De door het college vermelde beleidsnotities doen hieraan niet af.’

Bestemmingsplan wijzigen

Opgelucht halen Alice en Jan Pieter adem: ‘Wij dachten: nu is de kous af!’ Want nu de hoogste rechter zich over de kwestie heeft gebogen en heeft verklaard dat de vergunning niet op juiste gronden is verstrekt, moet de gemeente alsnog gaan handhaven op de verhuur aan toeristen. Maar dat gebeurt niet. In plaats daarvan besluit de gemeente Bergen 8 maanden na de uitspraak van de Raad van State een zogenaamde ‘uitgebreide procedure’ te starten. Hierin wijzigen ze het bestemmingsplan zodat de vergunning alsnog verleend kan worden.

In plaats daarvan besluit de gemeente Bergen een zogenaamde ‘uitgebreide procedure’ te starten om de vergunning alsnog mogelijk te maken

Alice en Jan Pieter zijn met stomheid geslagen. ‘We wisten gewoon niet wat ons overkwam. Je staat gewoon in je recht, maar het recht is op deze manier ver te zoeken. Aan onze belangen wordt dus totaal voorbij gegaan. Het lijkt wel alsof er een soort oneindige trukendoos wordt opengetrokken om het verhuur van dat tuinhuisje toch mogelijk te maken. ’

Procedurele fout

We brengen daarom een bezoek aan Hetty Hafkamp, de burgemeester van de gemeente Bergen. Want waarom gaat de gemeente zo ver in het willen legaliseren van een illegale situatie? Burgemeester Hafkamp geeft meteen erkenning van de ongelukkige positie waarin Alice en Jan Pieter zich in bevinden. ‘Het is natuurlijk heel lastig uit te leggen. Deze mensen hebben een woning gekocht en hebben toen naar het bestemmingsplan gekeken en gezien dat recreatiewoningen niet zijn toegestaan. En daar hebben ze volstrekt gelijk in.’

Maar waarom krijgen ze dan geen gelijk? Burgemeester Hafkamp: ‘Omdat wij in het verleden een procedurele fout hebben gemaakt. In het oude bestemmingsplan waren recreatiewoningen namelijk wel toegestaan, en op basis van het beleid zoals dat door de raad is vastgesteld zouden de buren in het huidige bestemmingsplan ook recht hebben op een recreatiewoning, alleen vind je dat nu niet op het bestemmingsplan terug.’

De gemeente heeft dus altijd de bedoeling gehad om verhuur op het perceel toe te staan, waar Alice en Jan Pieter nu de dupe van worden. ‘Wij moeten in het kader van rechtszekerheid als burgers kunnen vertrouwen op het bestemmingsplan en op het beleid. En dat kunnen we niet als het bestemmingsplan tussentijd gewijzigd wordt’. Alice en Jan Pieter maken zich daarom nu op voor de vierde rechtsgang in vier jaar tijd. ‘Wij staan in ons recht, maar het college heeft in deze gemeente de macht, zo lijkt het.’

Wij moeten in het kader van rechtszekerheid kunnen vertrouwen op het bestemmingsplan. En dat kunnen we niet als het bestemmingsplan tussentijd gewijzigd wordt’

Aanstaande zondag in De Monitor: hoe gemeenten illegale bouwprojecten achteraf proberen te legaliseren. Om 22:35 uur op NPO2. Wil jij ook je verhaal kwijt over dit onderwerp? Mail ons dan op: demonitor@kro-ncrv.nl.

Toon reacties
Reageer