Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

We zijn ook te bereiken op onze tiplijn:

035-6719794

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Lokaal bestuur

Tien dingen die de gemeente Hardenberg niet vertelt, maar wel relevant zijn om te weten

10 mei 2017, 21:28 - Anne de Blok
Het gemeentehuis van gemeente Hardenberg.

‘Televisieprogramma ‘De Monitor’ van KRO-NCRV besteedde onlangs in hun reeks ‘Lokaal Bestuur’ aandacht aan de situatie rond de vestiging van Jacobs Groep in Balkbrug. We kunnen ons voorstellen dat de inhoud van deze uitzending de nodige vragen oproept. Daarom hieronder een weergave van de huidige stand van zaken,’ aldus Gemeente Hardenberg één dag na onze uitzending in een persverklaring. Wat opvalt? Hetgeen de gemeente je niet vertelt in deze persverklaring. We zetten 10 punten voor de liefhebber op een rij.

Een aantal maanden terug krijgen we een wel erg opmerkelijke tip binnen. In de gemeente Hardenberg staat namelijk een grindrecycling bedrijf dat al bijna 5 jaar draait, zónder over de benodigde vergunningen te beschikken. En hoewel de verantwoordelijk wethouder hiervan op de hoogte is, blijft hij deze illegale situatie gedogen.

En dat is op z’n zachts gezegd opmerkelijk als je je bedenkt dat dit bedrijf niet bepaald van onbesproken gedrag is. Zo vond er eerder al op verzoek van de provincie een grootschalige milieucontrole plaats, waaruit bleek dat het bedrijf op bijna 20 punten in overtreding was. Zo was het onduidelijk hoeveel grind er precies werd verwerkt, wat de herkomst was en waar de afvalstoffen naar toe gingen, zo lazen we in het inspectierapport.

Wat opviel is dat de gemeente Hardenberg een dag na onze uitzending op alle tweets had gereageerd met een eigen persverklaring.

We besloten hier een uitzending over te maken en dat bleek die avond als snel trending topic op Twitter te zijn. Wat opviel is dat de gemeente Hardenberg een dag na onze uitzending op alle tweets had gereageerd met een eigen persverklaring. We besloten deze verklaring nader te onderzoeken en wat opvalt: een hoop zaken worden niet verteld door de gemeente. Voor de liefhebber hebben we daarom de gehele persverklaring ontleed.

DE PERSVERKLARING ONTLEED

De cursieve alinea’s zijn onze reacties op wat er in het persbericht staat.

1. Het perceel aan De Pol 1A in Balkbrug waar de Jacobs Groep sinds de zomer van 2012 gevestigd is, heeft een bedrijfsbestemming waar bedrijven tot en met milieucategorie 3.1 zijn toegestaan. Een milieucategorie geeft aan hoe groot de milieubelasting mag zijn door de activiteiten van het bedrijf. Een deel van de bedrijfsactiviteiten van de Jacobs Groep past binnen deze bestemming en milieucategorie. Voor een deel van de bedrijfsactiviteiten van de Jacobs Groep is een hogere milieucategorie nodig. Het gaat om het wassen van grind en het produceren van legioblokken (een soort betonblokken). Daarom is een herziening van het bestemmingsplan nodig.

Omdat de gemeente het wenselijk vindt dat dit bedrijf door kan gaan met zijn activiteiten, wordt het herzien van het bestemmingsplan gezien als een noodzaak. Echter, het herzien van het bestemmingsplan is een keuze, geen noodzaak. De gemeente had er namelijk ook voor kunnen kiezen om de activiteiten niet toe te staan, omdat ze in strijd zijn met het huidige bestemmingsplan. De gemeente kiest er echter voor om het bestemmingsplan te wijzigen.

Het herzien van het bestemmingsplan is een keuze, geen noodzaak.

2. De gemeente Hardenberg heeft in september 2012 aangegeven bereid te zijn om medewerking te verlenen aan het starten van een procedure om het bestemmingsplan voor deze locatie te wijzigen. Dit noemen we ook wel een ‘principe-uitspraak’. Volgens de gemeente is de vestiging van de Jacobs Groep op deze plek in overeenstemming met een goede ruimtelijke ordening. Ook passen de bedrijfsactiviteiten binnen de normen die zijn vastgelegd in de milieuwetgeving. Daarop is de procedure om het bestemmingsplan voor deze locatie te herzien opgestart. De start van bedrijfsactiviteiten die (nog) niet passen binnen het bestemmingsplan is voor risico van de ondernemer.

Een principe-uitspraak is een besluit waarin de gemeente bepaald of het ‘in principe’ wil meewerken aan het wijzigen van het bestemmingsplan. Dat betekent dat de gemeente in een later stadium alsnog kan besluiten om géén medewerking te verlenen. Een ondernemer mag op basis van een positieve principe-uitspraak dus nog niet gaan bouwen of nieuwe activiteiten ontplooien. Besluit een ondernemer dat toch te doen, dan is het bedrijf illegaal en moet de gemeente ingrijpen door het bedrijf te legaliseren of het bedrijf stil te leggen. Dat is echter bij De Jacobs Groep nooit gebeurd, waardoor het al vijf jaar illegaal draait.

Een ondernemer mag op basis van een positieve principe-uitspraak dus nog niet gaan bouwen of nieuwe activiteiten ontplooien.

3. De bestemmingsplanprocedure is in de afgelopen jaren flink vertraagd. Dat komt door de langdurige discussie over de verkeerssituatie rond de locatie. Het aanpassen van de ontsluiting van het bedrijf op de provinciale weg zou door de provincie Overijssel meegenomen worden bij het herinrichten van de kruising N48/N377. In 2014 besloot de provincie Overijssel echter dat deze aanpassing van de kruising door bezuinigingen niet doorging. Omdat het aanpassen van de ontsluiting een randvoorwaarde was van de provincie, kon de bestemmingsplanprocedure niet vervolgd worden. Er moest eerst een nieuwe oplossing gevonden worden voor een verkeersveilige ontsluiting van het bedrijf.

Het aanpassen van de ontsluiting van het bedrijf was dus volgens de provincie een randvoorwaarde om het bestemmingsplan te wijzigen. Echter, wat men niet moet vergeten is dat de Jacobs Groep allang in bedrijf was toen deze discussie met de provincie liep. Met andere woorden: hoe serieus nam de gemeente deze randvoorwaarde als het bedrijf zonder de gevraagde aanpassingen toch al van start kon gaan? Het heeft het bedrijf in ieder geval niet in de weg gestaan om zijn activiteiten uit te voeren.

Wat men niet moet vergeten is dat de Jacobs Groep allang in bedrijf was toen deze discussie met de provincie liep.

4. Die oplossing was er in 2016. Daarop is het bestemmingsplan opnieuw in procedure gebracht. Het college van B&W heeft het ontwerp-bestemmingsplan begin 2017 aan de gemeenteraad voorgelegd. Daarmee is concreet zicht op legalisatie van de vestiging en bedrijfsactiviteiten van de Jacobs Groep op deze locatie.

De gemeente stelt dat er nu concreet zicht op legalisatie zou zijn. Echter, uit een uitspraak van de rechtbank van een paar maanden terug blijkt dat de gemeente de rechter daar niet van heeft kunnen overtuigen. Volgens de rechter zou de gemeente namelijk onvoldoende onderzoek hebben gedaan om een dergelijk standpunt in te kunnen nemen. De gemeente gaat in zijn verklaring echter volledig voorbij aan het oordeel van de rechter.

Uit een uitspraak van de rechtbank blijkt dat de gemeente de rechter daar niet van heeft kunnen overtuigen.

5. Toen bleek dat de ruimtelijke procedure langer zou duren, heeft de gemeente in 2014 een milieuvergunning (omgevingsvergunning fase 1) verleend om het bedrijf en de activiteiten milieukundig te kunnen toetsen. De omgevingsvergunning fase 2 voor met name de activiteit ‘bouwen’ kan niet verleend worden, zolang er geen geldend bestemmingsplan is. Juridisch gezien zijn een omgevingsvergunning fase 1 en fase 2 onlosmakelijk met elkaar verbonden. Door het ontbreken van de omgevingsvergunning fase 2, is de milieuvergunning (omgevingsvergunning fase 1) tot op heden niet in werking getreden. De omgevingsvergunning fase 2 is inmiddels wel aangevraagd.

Met andere woorden: het bedrijf heeft nog steeds niet de benodigde vergunningen. Bovendien is het nog steeds niet zeker of deze vergunningen überhaupt in werking zullen treden, omdat het bestemmingsplan eerst gewijzigd dient te worden. Daarover gaat de raad.

6. Ondanks dat de milieuvergunning formeel niet in werking is getreden, moet de Jacobs Groep wat de gemeente Hardenberg betreft wel voldoen aan de voorschriften uit deze vergunning en de overige wetten en regels.

De gemeente kan wel vinden dat de Jacobs Groep moet voldoen aan de voorschriften uit de milieuvergunning, juridisch gezien is dat geenszins het geval. De gemeente gaf in de alinea hierboven zelf al het argument voor: ‘Juridisch gezien zijn een omgevingsvergunning fase 1 en fase 2 onlosmakelijk met elkaar verbonden.’ Omdat het bedrijf niet de benodigde vergunningen heeft, kan het bedrijf juridisch gezien ook niet aangesproken worden op de voorschriften.

7. Juist doordat er een milieuvergunning is verleend, kan de gemeente de activiteiten van het bedrijf veel gerichter controleren.

Dat staat haaks op wat de omwonenden via een brief van de gemeente te horen kregen. Daarin staat: ’Voor de handhaving van de voorschriften behorend bij de vergunning is het van belang dat de vergunning ook daadwerkelijk in werking is getreden. Dit is op dit moment nog niet het geval. Er is dan dus nog geen grond om te handhaven.’ Bovendien is de milieuvergunning pas in 2014 verleend. Ruim 2,5 jaar nadat het bedrijf in werking is getreden. Dit roept de vraag op hoe de gemeente het bedrijf in die jaren daarvoor heeft gecontroleerd, gezien zij in hun persverklaring stellen dat ze nu veel gerichter kunnen controleren doordat de milieuvergunning is verleend.

Dat staat haaks op wat de omwonenden via een brief van de gemeente te horen kregen.

8. In het toezicht kijkt de gemeente of het bedrijf conform de milieuvergunning handelt. Er zijn meerdere controles geweest bij het bedrijf. Zodra er meldingen komen uit de omgeving, komt de gemeente in actie. Zo is de gemeente na de meldingen over ‘stofwolken’ ter plekke geweest en is het naastgelegen gebied geïnspecteerd. Hierbij is niets significants aangetroffen.

Uit de inspectierapporten die wij hebben opgevraagd bij de gemeente blijkt dat de gemeente 1 keer ter plaatse is geweest in verband met een stofwolk. Omwonenden hebben zich echter meerdere keren gemeld bij de gemeente in verband met stofwolken aan de horizon. Daar hebben de omwonenden ook foto’s van gemaakt welke we getoond hebben in onze uitzending.

9. Volgens de milieuvergunning mag teerhoudend grind niet bij de Jacobs Groep verwerkt worden. Teerhoudend grind mag volgens de vergunning wel in kleine hoeveelheden worden opgeslagen. Bij controles en inspecties is tot op heden niet geconstateerd dat bij de Jacobs Groep teerhoudend grind wordt verwerkt (gewassen). Bij een controle in 2015 bleek wel dat het bedrijf op het gebied van de registratie van afvalstromen stappen moest zetten. Op basis hiervan is de gemeente een handhavingsprocedure gestart. Uit recente controles blijkt dat het bedrijf op dit moment voldoet aan de regels met betrekking tot registratie en administratie van afvalstoffen.

De controle waarover de gemeente het hier heeft, is het gevolg geweest van een grote milieucontrole dat de provincie Overijssel in 2014 heeft uitgevoerd bij het bedrijf. Daarbij werden bijna 20 overtredingen geconstateerd. Zo was het onduidelijk hoeveel grind er precies werd verwerkt, wat de herkomst was en waar de afvalstoffen naar toe gingen. Gezien er pas in 2015 een handhavingsprocedure is gestart, kunnen we stellen dat het bedrijf bijna 4 jaar zonder deugdelijke administratie heeft gewerkt en de gemeente tot die tijd ook niet op de hoogte kon zijn wat er in en uit het bedrijf ging, laat staan uitspraken doen over of er wel of geen teerhoudend grind werd gewassen.

We kunnen dus stellen dat het bedrijf bijna 4 jaar zonder deugdelijke administratie heeft gewerkt.

10. Door middel van de vele controles heeft de gemeente een goed beeld van wat er gebeurt bij de Jacobs Groep.

Daar is de rechter echter niet van overtuigd, blijkt uit een uitspraak van een paar maanden terug. Het bedrijf is zonder vergunning in bedrijf, in strijd met het huidige bestemmingsplan en de gemeente zou geen volledig zicht hebben op wat er al die jaren op het bedrijventerrein van Jacobs heeft afgespeeld, aldus de rechter. Bovendien voegt de rechter in deze uitspraak nog toe dat het uitdrukkelijk de bedoeling is van de wetgever dat projecten niet van start gaan voordat alle vergunning rond zijn. Hetgeen wel is gebeurd in deze zaak.

Tegelijkertijd realiseert de gemeente Hardenberg zich dat dit in de loop der jaren een complex dossier is geworden, wat onzekerheid voor omwonenden met zich meebrengt. Om tegemoet te komen aan de zorgen van omwonenden heeft de gemeente een extern bureau gevraagd om een onderzoek te doen naar de milieugevolgen van het bedrijf. Ook de rechter heeft om zo’n onderzoek gevraagd. De uitkomsten hiervan zijn op dit moment nog niet bekend.

We blijven deze zaak volgen. Heb je een tip voor ons? Speelt er in je gemeente een soortgelijk geval? Meld je dan via demonitor@kro-ncrv.nl.

Toon reacties
Reageer