Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Lokaal bestuur

Hoe een milieuhinderlijk bedrijf al 5 jaar zonder vergunningen opereert

25 april 2017, 16:43 - Anne de Blok
Het bedrijventerrein van de Jacobs Groep.

Vrachtwagens die op- en afrijden, zwaar verontreinigde stoffen die opgeslagen en afgevoerd worden en grote stofwolken die bij tijd en wijle in de wijde omgeving zichtbaar zijn. Het is volgens omwonenden nog maar een kleine greep uit de activiteiten die op het terrein van de Jacobs Groep in Balkbrug plaatsvinden. Activiteiten die illegaal zijn omdat het bedrijf niet beschikt over de benodigde vergunningen. En hoewel de gemeente Hardenberg hiervan op de hoogte is, gedogen ze de situatie al bijna 5 jaar. Wethouder Prinsse: ‘We achten dit bedrijf nog steeds goed vergunbaar.’

Wie wil ondernemen moet daarvoor de juiste vergunningen hebben, zeker als er sprake is van activiteiten die gevolgen hebben voor het milieu of de leefomgeving van de omwonenden. Toch krijgen we in ons dossier ‘lokaal bestuur’ regelmatig tips over ernstige overtredingen. Bijvoorbeeld van Jasper Lubbers, die in de zomer van 2012 opeens geconfronteerd wordt met torenhoge silo’s op een paar honderd meter afstand van zijn huis. Wat blijkt, zijn nieuwe buurman - de Jacobs Groep - wil zijn bestaande bedrijfsactiviteiten in personeelsbemiddeling uitbreiden met het opslaan en wassen van vervuild dakgrind. Daarvoor hebben ze bij de gemeente netjes een vergunning aangevraagd, maar in afwachting daarvan zijn ze toch alvast van start gegaan.

En dus schrijft Lubbers, gesteund door een zestal andere omwonenden, een brief aan de gemeente Hardenberg. Of de gemeente op de hoogte is dat de Jacobs Groep al begonnen is met zijn nieuwe bedrijfsvoering zonder dat er sprake is van een vergunning? En dat ze graag de mogelijkheid willen krijgen om eerst bezwaar aan te tekenen tegen de vergunningsaanvraag voordat Jacobs van start mag gaan. De omwonenden maken zich namelijk behoorlijk ongerust. Niet alleen zorgt het bedrijf van Jacobs voor extra geluidsoverlast, ook vragen ze zich af wat voor een gevaarlijke stoffen er in de bodem en lucht terecht komen als Jacobs daar vervuild dakgrind gaat wassen. Navraag bij andere dakgrindverwerkers leert hen namelijk dat bij het wassen van grind kankerverwekkende stoffen als PAK kunnen vrijkomen. Grote stofwolken hebben zich op dat moment al een paar keer aan de horizon laten zien, zo zien we op foto’s in het vuistdikke dossier dat Lubbers ons heeft meegegeven.

Zand in de motor

Als we wethouder Prinsse van de gemeente Hardenberg vragen of hij destijds op de hoogte was dat de Jacobs Groep al van start zou gaan voordat de vergunningen rond waren, vertelt hij dat hij daar niet zoveel problemen mee had. ‘Het bedrijf had bij het college van burgemeester en wethouders vooraf een principeverzoek ingediend waarin het vroeg of wij bereid waren het bestemmingsplan te wijzigen om de bedrijfsactiviteiten mogelijk te maken. Dat hebben we beoordeeld en geconcludeerd dat het planologisch mogelijk was. We hadden dus het voornemen om het bedrijf daar te laten vestigen. Er kwam alleen wat zand in de motor waardoor de benodigde vergunningen op zich lieten wachten. Dat hadden we niet verwacht.’

‘Er kwam wat zand in de motor waardoor de benodigde vergunningen op zich lieten wachten’

Wethouder Prinsse van de gemeente Hardenberg

En dat ‘zand in de motor’ heeft alles te maken met de oprit van het bedrijf aan de aangrenzende weg. Doordat de activiteiten van de Jacobs Groep een aanzuigende werking zouden gaan hebben op het verkeer, waren er bij de provincie Overijssel zorgen over de verkeersveiligheid aldaar. Omdat de provincie de betreffende weg toch al opnieuw wilde inrichten, besloten ze de oprit van dat bedrijf ook meteen mee te nemen. Dat plan ging echter van de baan doordat de provincie het budget verlaagde, waardoor de oprit van het bedrijf weer op het bordje van de gemeente kwam te liggen. ‘Dat heeft het een en ander vertraagd,’ aldus wethouder Prinsse.

De wereld op z’n kop

Een behoorlijke understatement, als je het de omwonenden vraagt. Het bedrijf draait nu immers al bijna 5 jaar zonder de benodigde vergunningen. ‘Dit lijkt de wereld op z’n kop’, schrijven ze destijds al in een van hun eerste brieven aan de gemeente. Want hoe kan het bestaan dat een milieuhinderlijk bedrijf van deze omvang zonder vergunningen mag opereren? Ook vragen ze zich af of Jacobs wel handelt volgens de milieuvoorschriften gezien de vergunningen nog niet van kracht zijn. De omwonenden krijgen steevast van de gemeente Hardenberg te horen dat ze zich geen zorgen hoeven te maken. Uit de vele controles die de gemeente uitvoert is namelijk weinig onoorbaars naar voren gekomen.

Onze tipgever Jasper Lubbers vertrouwt het echter niet en spoort de provincie Overijssel daarom aan om onderzoek te doen. En wat hij al bevroedde, wordt helaas bevestigd. Er wordt slib gevonden bij een boomkwekerij. Slib dat afkomstig is van het bedrijf van Jacobs en daar illegaal is geloosd, dat een behoorlijke verontreiniging van de bodem tot gevolg kan hebben gezien de zware metalen en PAK-stoffen die in het slib voorkomen.

Handhavingsverzoek

De omwonenden vragen de gemeente Hardenberg daarom in oktober 2014 om alsnog in te grijpen, maar dat verzoek wordt afgewezen. De reden daarvoor stelt de omwonenden verre van gerust: ’Voor de handhaving van de voorschriften behorend bij de vergunning is het van belang dat de vergunning ook daadwerkelijk in werking is getreden. Dit is op dit moment nog niet het geval. Er is dan dus nog geen grond om te handhaven,’ aldus de gemeente Hardenberg.

De omwonenden zijn met stomheid geslagen. ‘Het is toch aan de gemeente zelf te danken dat ze zich in deze netelige positie heeft gemanoeuvreerd?’ En dus gaat er weer een brief van de omwonenden richting de gemeente. ‘Wij vinden het ten hemel schreiend dat Jacobs reeds sedert mei 2012 volledig zijn eigen gang kan gaan en zich niet behoeft te storen aan welk voorschrift dan ook omdat de vergunning nog niet is ingevoerd. (…) Wij verzoeken het college om hun besluit tot niet handhaving uitdrukkelijk in heroverweging te nemen.’

‘Het is toch aan de gemeente zelf te danken dat ze zich in deze netelige positie heeft gemanoeuvreerd?’

De omwonenden in reactie op het afwijzen van het handhavingsverzoek door de gemeente Hardenberg

Ondertussen vindt er op verzoek van de provincie Overijssel en in samenwerking met de gemeente Hardenberg een grootschalige milieucontrole plaats bij Jacobs naar aanleiding van de illegale sliblozing. En dan blijkt dat de illegale silblozing niet de enige overtreding is waar de Jacobs Groep zich schuldig aan heeft gemaakt. Zo is het onduidelijk hoeveel grind er precies wordt verwerkt, wat de herkomst is, waar de afvalstoffen naar toe gaan en ontbreekt het aan goede opslagvoorzieningen en gecertificeerde werkprocessen. Voor de omwonenden is het vanaf dat moment duidelijk: het langdurig gedogen van een milieuhinderlijk bedrijf levert wel degelijk milieu- en gezondheidsrisico’s op voor de omgeving.

Ondertussen vinden er allerlei gesprekken plaats tussen de gemeente en de Jacobs groep, zo lezen we in het dossier. Over de lastige situatie waar de gemeente zich momenteel in bevindt omdat de vergunning nog niet is verleend en de wens van de gemeente dat het bedrijf wel voldoet aan de voorschriften van de nog te verlenen vergunning. Ze formuleren daarom een aantal actiepunten waaraan Jacobs binnen afzienbare tijd aan moet voldoen om tegemoet te komen aan het handhavingsverzoek van de omwonenden. ‘Als deze acht acties zijn uitgevoerd, is er in ieder geval sprake van een situatie die (zo veel mogelijk) overeenkomstig de milieuwetgeving is,’ aldus gemeente Hardenberg in een brief aan de Jacobs Groep. ‘Mocht u de acties niet binnen de genoemde termijn uitvoeren dan zullen wij overwegen handhavend op te treden.’

Naar de rechter

In oktober 2016 legt de gemeente het bedrijf uiteindelijk een last onder dwangsom op, maar de omwonenden stellen zich daar niet tevreden mee. Het eerdere optreden van de gemeente - of in de ogen van de omwonenden het gebrek daaraan - geeft hen namelijk niet veel vertrouwen dat er nu wel daadkrachtig zal worden opgetreden. Bovendien zijn ze nog steeds bezorgd over de mogelijke gevolgen van dit bedrijf voor het milieu en hun gezondheid.

Ze stappen daarom eind 2016 naar de rechter en zijn oordeel lijkt vernietigend. Het bedrijf is zonder vergunning in bedrijf, in strijd met het huidige bestemmingsplan en de gemeente zou geen volledig zicht hebben op wat er al die jaren op bedrijventerrein van Jacobs heeft afgespeeld. De rechter draagt de gemeente daarom op om eerst te onderzoeken wat er feitelijk plaatsvindt op het terrein van Jacobs voordat het een besluit neemt het bestemmingsplan te wijzigen waarmee de activiteiten van Jacobs worden gelegaliseerd.

Nationale Ombudsman: Nauwelijks verbetering in handhavingsbeleid van gemeenten

Wethouder Prinsse is het echter niet eens met het oordeel van de rechter dat de gemeente niet op de hoogte zou zijn van wat er zich afspeelt op het terrein van Jacobs, blijkt als we navraag bij hem doen. ‘Jacobs is, mede door de klachten van de omwonenden, inmiddels het meest gecontroleerde bedrijf van de regio. Elke week wordt het bedrijf door iemand van onze uitvoeringsdienst bezocht. Wij weten heel goed wat zich daar afspeelt en zijn dan ook niet van mening dat we dat opnieuw hoeven te onderzoeken. We achten het bedrijf nog steeds goed vergunbaar.’

‘We achten het bedrijf nog steeds goed vergunbaar’

Wethouder Prinsse van de gemeente Hardenberg

Het is echter nog niet duidelijk of de gemeente in beroep gaat tegen deze uitspraak. Intussen gaat de procedure om het bedrijf van Jacobs te legaliseren middels een bestemmingsplanwijziging gewoon door. Vorige week vond er nog een oriënterende ronde plaats in de gemeenteraad om de stemming te peilen. De reacties lijken overwegend positief.

Oproep

Wij blijven dit verhaal volgen en gaan verder met ons onderzoek. Want regelmatig krijgen we tips over ernstige overtredingen waarbij mensen zich zorgen maken over de gevolgen voor het milieu of hun leefomgeving. Hoe gaan gemeentes om met illegale bouw of bedrijvigheid? En als er overlast ontstaat, nemen zij dan de belangen van burgers serieus? Heb jij een tip voor ons, mail dan naar demontitor@kro-ncrv.nl.

Toon reacties
Reageer