Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Kinderopvang

‘Gastouderopvang is prachtig, maar minimale kwaliteitseisen moeten omhoog’

16 juni 2017, 8:30 - Karen Geurtsen
Gastouder met kinderen in de zandbak (ANP)

Met het laatste artikel in ons dossier Kinderopvang over ’10 kwaliteitsverschillen tussen kinderdagverblijf en gastouder’ stuiten we op een muur van kritiek. ‘Een belachelijk artikel’, ‘een onzin stuk’ en een ‘eenzijdig verhaal’ lezen we in de reacties. Kinderdagverblijven en gastouderopvang moet je niet willen vergelijken, vertellen critici ons. Over 1 ding zijn ze het wel met het artikel eens: de minimale kwaliteitseisen moeten omhoog.

Een verontwaardigde gastouder uit het zuiden van het land schrijft: ‘Ik ben juist vanuit een kinderdagverblijf als gastouder gaan werken zodat ik méér kwaliteit kan bieden.’ We bellen deze gastouder, die anoniem wil blijven, en vragen haar wat ze haar opvangkinderen nu meer kan bieden. Gastouder: ‘Bij het kinderdagverblijf stond ik vaak alleen met meer dan 10 kinderen onder het mom van: op kantoor zit back-up. Maar die kwam nooit. Ik had veel taken tijdens de uren dat ik gewoon op de groep stond, en het 4-ogen principe werd slecht nageleefd.’

Toen ze 3 jaar geleden als gastouder begon, schafte ze meteen een wagen voor 4 kindjes aan en bedjes uit een kinderdagverblijf: ‘Nu kan ik veel betere opvang bieden. De kinderen zien de hele dag alleen mij en ik heb veel 1-op-1-aandacht voor ze.’ De gastouder werkt 6 dagen per week en zit elke dag helemaal vol. ‘Ik heb vrijwilligers erbij die me helpen met het schoonmaakwerk. En het gastouderbureau doet de facturen. Ik zou ook cursussen kunnen volgen, maar die zijn voor mij als oud-pedagogisch medewerker inhoudelijk eigenlijk te beperkt.’

Zijn kinderen beter af bij een gastouder?

Ook een gastouderbureau reageert. Iris Brinkhuis van bureau Zand op de Mat schrijft op onze Facebookpagina dat een grote groep gastouders hun taak heel serieus neemt. Brinkhuis: ‘Zij zorgen met hun hele hart voor de kinderen, dag in dag uit. Zij volgen bijscholing, nemen deel aan intervisie, hebben een gedegen opleiding. In een goede gastouderopvang wordt liefdevol gereageerd op de kinderen, wordt iedere dag voorgelezen, worden liedjes gezongen, wordt iedere dag buiten gespeeld.’

We bellen Brinkhuis. Om aan te geven waarom gastouderopvang juist zo goed is, verwijst ze naar het boek van journalist en psycholoog Marilse Eerkens. In “Wat doen we met de baby? Over hechting, hersens en kinderopvang” staat namelijk dat 50 procent van de babyhersenen in de eerste 2 jaar wordt aangelegd en dat die aanleg sterk afhankelijk is van de emotionele zorg en aandacht die kinderen krijgen. ’Kinderen kunnen zich in het eerste levensjaar maar aan 3 personen hechten,’ aldus Brinkhuis. ‘In een gastouderopvang is aandacht, échte aandacht voor het kind dat in zo’n belangrijke fase van zijn leven zit. Ik vind ook dat het toezicht hierop beter moet. Net als de eisen die aan een gastouder gesteld worden. Want naast die grote groep fantastische gastouders is er ook een groep die deze belangrijke verantwoordelijkheid niet aan kan. Maar als je een goede gastouder hebt, is gastouderopvang dus juist een prachtige vorm van kinderopvang.’

Hoe weet je als ouder dan wie een goede gastouder is? Brinkhuis: ‘Dat gaat vooral op gevoel. Je kiest voor een gastouder die bij jou en jouw kind past, waar jij een klik mee hebt. Verder kun je vragen naar ervaring, opleiding en naar het eigen pedagogisch plan van de gastouder.’

Hoger welbevinden, maar even hoge stressniveaus

Klopt het dat gastouderopvang beter is voor kleine kinderen? Als we de wetenschap naslaan op onderzoek naar de gastouderopvang specifiek, komen we weinig recente rapporten tegen. Er ligt een onderzoek van de Universiteit Leiden uit 2010. Door video-opnames en speekselafname onderzocht Marleen Groeneveld, destijds promovenda, samen met studenten kinderen bij dagverblijven en in de gastouderopvang.

Groeneveld: ‘Kinderen lieten gemiddeld een hoger welbevinden zien in de gastouderopvang, en gastouders waren gemiddeld sensitiever voor de signalen van de kinderen dan pedagogisch medewerkers in kinderdagverblijven, ook waren de geluidsniveaus gemiddeld lager in de gastouderopvang dan in kinderdagverblijven.’

Kinderen ervoeren evenveel stress of ze nou bij een gastouder waren of bij een dagverblijf. ‘Stressniveaus waren tijdens een dag in de opvang hoger dan tijdens een dag thuis,’ licht Groeneveld toe. ‘Maar er waren geen verschillen in stressniveaus tussen de 2 typen opvang. Stressniveaus waren wel gerelateerd aan de kwaliteit van de opvang.’

Nu geen zicht op kwaliteit

Vooral kwaliteit is dus belangrijk, maar het meten daarvan staat nog in de kinderschoenen. Wetenschappers van het Kohnstamm Instituut in Amsterdam zijn bezig om een praktijkinstrument te ontwikkelen waarmee gastouders en gastouderbureaus zelf hun pedagogische kwaliteit kunnen monitoren en verbeteren. Dit instrument komt in september beschikbaar. Daarnaast heeft het Nederlands Consortium Kinderopvang Onderzoek (NCKO) een wetenschappelijk instrument ontwikkeld om de kwaliteit in de gastouderopvang te meten. Met een landelijke representatieve steekproef wordt er gekeken hoe het ervoor staat met de pedagogische kwaliteit. De resultaten zijn aan het einde van dit jaar bekend.

We spreken onderzoeker Mirjam Gevers van het Kohnstamm Instituut: ‘Komend jaar krijgen we dus meer zicht op het landelijke beeld en op wat de sector zelf gaat doen aan pedagogische kwaliteit. Maar het komt erop neer dat we nu nog niet weten wat de stand van zaken is.’

Minimale eisen moeten omhoog voor meer kwaliteit

Zowel de verontwaardigde gastouder als gastouderbureauhouder Brinkhuis vindt dat de minimale kwaliteitseisen die aan een gastouder gesteld worden, omhoog moeten. Gastouder: ‘Ik heb weleens vrijwilligers die mij helpen en ik kan echt zien dat zij geen pedagogische opleiding hebben. Dan mis je een groot gedeelte van de kennis die nodig is om goede opvang te kunnen bieden. Terwijl zij volgens de huidige eisen dus wel gastouder mogen zijn.’ Brinkhuis: ‘Je moet een kinderdagverblijf en een gastouder niet willen vergelijken. Van beide zijn goede en slechte voorbeelden. We moeten zorgen dat de minimale kwaliteit van beide omhoog gaat. Maar scheer niet alle gastouders over 1 kam.’

Oproep

Er gaan geluiden in de gastouderbranche om de eisen die aan gastouders gesteld worden aan te scherpen. Hierdoor zal de kwaliteit toenemen, is de verwachting. Maar er zullen ook gastouders zijn die hun registratie kwijtraken. Is het nodig om de eisen aan te scherpen? Of moeten we het zo laten? Werkt u in de branche en heeft u een antwoord? Mail ons: demonitor@kro-ncrv.nl.

Toon reacties
Reageer