Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Kinderopvang

‘10 kwaliteitsverschillen tussen kinderdagverblijf en gastouder’

7 juni 2017, 13:05 - Karen Geurtsen
Leidster met kinderen (ANP)

Voor ons dossier gastouderopvang krijgen we mails uit alle hoeken van de branche. Een voormalig houder van een gastouderbureau meldt ons dat ze blij is met het onderzoek. Ze vindt de gastouderopvang als vorm niet verkeerd, maar over de manier waarop het systeem is ingericht, maakt ze zich zorgen: ‘Ik wilde de risico’s niet meer dragen, dus ik ben ermee gestopt.’

De tipgever, die anoniem wil blijven, mailt ons na het lezen van een eerder verhaal over een gastouder die de opvang uitbesteedde aan vriendinnen. Als bureau heb je te weinig mogelijkheden om gastouders te controleren en bij te sturen, geeft ze aan als we haar bellen. Daarom is zelf gestopt. Ze wilde niet langer de verantwoordelijkheid dragen voor gastouders waar zij te weinig grip op had. Inmiddels heeft ze een kinderdagverblijf en ze ziet grote verschillen in kwaliteitseisen en controle.

Ze zet 10 verschillen voor ons op een rij.

1. Vierogenbeleid is er niet

‘Het vierogenbeleid is bij kinderdagverblijven enorm aangescherpt en goed doorgevoerd. Maar gastouders hoeven hier niet aan te voldoen. Raar, want ik denk dat zij een nog grotere risicogroep vormen. Er is totaal geen zicht op wie er bij een gastouder over de vloer komt. De meeste meldingen uit de continue screening (systeem dat een melding geeft als iemand die in de kinderopvang werkt nieuwe strafbare feiten heeft gepleegd, red.) gaan bovendien om huisgenoten van gastouders. Waarom regelt de overheid dit niet beter? “Het is lastig te organiseren,” hoor ik dan. Dat is onzin. Er zijn kleinschalige kinderdagverblijven aan huis die er ook aan voldoen. Denk aan een transparante opvang (gordijnen open, genoeg inkijk). Of webcams. Waar het om gaat is dat er niet eens moeite voor wordt gedaan. Dat vind ik raar gezien de risico’s.’

2. Minimaal verplichte opleidingsniveau ligt lager

‘In de kinderopvang geldt een minimaal opleidingsniveau van mbo-3. En er zijn geluiden dat dat voor een deel naar hbo-niveau moet. Gastouders hebben lange tijd zonder opleiding mogen werken. Sinds 2010 is een minimale opleiding verplicht. Maar dit is op mbo-2 niveau. Dit is een verzorgende opleiding, niet gericht op kinderen. Er zit geen pedagogisch aspect aan. Een deel van de gastouders is wel opgeleid voor kinderopvang. Maar een groot deel ook niet. Als ik gastouders met kinderen hoor praten, dan is het vaak op een niet-pedagogische manier. Prima voor normale oppas, maar niet voor professionele opvang. En aangezien gastouders zelfstandig werken, leren ze ook niet bij van collega’s.’

3. Alleen op pad

‘Een gastouder werkt alleen en gaat dus ook alleen op pad met de kinderen. Bij een kinderdagverblijf heb je meer handen en zullen er altijd 2 volwassenen meegaan. Ook hebben ze vaak betere middelen, zoals een wagen waar 4 kinderen in kunnen. Zulke investeringen kan een gastouder moeilijker doen. Soms zie ik een gastouder lopen met 2 kinderen in een wagen en 3 los, en denk ik wat als er nu 1 wegrent…?’

4. Geen dienstverband

‘Het grootste verschil is waarschijnlijk het dienstverband. Ik heb als directeur een duidelijke visie op de kinderopvang. Op het moment dat je een kinderdagverblijf start, neem je mensen in dienst. En dan kun je als houder een beleid met een visie voorleggen. Medewerkers kiezen daarvoor als ze bij je komen werken. Door het dienstverband kun je als leiding een richting aangeven. Gastouders zijn zelfstandig en gaan hun eigen gang. Vaak zijn ze bij meerdere bureaus aangesloten. En deze mogen alle een andere visie hebben waar de gastouder zich aan moet houden. Als jij als bureau eisen stelt met betrekking tot de inrichting van het opvangadres vanwege veiligheid, en het bevalt de gastouder niet, dan gaat ze naar een ander bureau. Stel je eisen op pedagogisch gebied? Dan worden die vaak niet gevolgd. Je kunt alleen advies geven. Ben je te streng; dan zijn ze weg.’

5. Geen vakinhoudelijke bijscholingsverplichting

‘Het volgen van pedagogische opleidingen kun je niet afdwingen zolang het niet wettelijk bepaald is. Dit is echt lastig voor bureaus die het goed willen doen. Heeft een gastouder geen zin om zich te scholen, dan gaat ze naar een ander bureau dat daar geen waarde aan hecht.’

6. De spanning tussen kosten en kwaliteit

‘Er is veel discussie over bureaukosten. Maar: je kunt het ook omdraaien. Bureaus die onder de 80 euro per maand zitten, zou ik bijna nader bekijken. Hoe kunnen ze hun werk goed doen voor zo’n laag tarief? Ouders hebben vaak het gevoel dat ze veel betalen voor weinig. Enerzijds klopt dat ook. Voor ouders doen bureaus weinig, maar des te meer voor de gastouder. Maar ouders zien dat niet. Eigenlijk zouden gastouders de bureaus moeten betalen voor de ondersteuning die ze krijgen en nodig hebben. Daar zit het meeste werk. Maar welke gastouder zit op controle te wachten? Een deel wel hoor, die willen het echt goed doen, maar een deel ook niet. Sinds de opkomst van prijsvechters merk je dat ouders voor een goedkoop bureau gaan, dan kun je ook geen goede begeleiding verwachten.’

7. Te veel kinderen

‘Naar mijn mening mogen gastouders te veel kinderen opvangen. 6 kinderen is echt veel voor een gastouder die geen kindgerelateerde opleiding heeft en geen ervaring in de kinderopvang. Je staat er altijd alleen voor. In sommige gevallen mogen gastouders zelfs meer kinderen opvangen dan een leidster in een kinderdagverblijf. Stel: je hebt een groep van 5 kinderen onder 4 jaar (bijvoorbeeld 1 baby, 2 éénjarigen en 2 driejarigen) plus een vierjarige. Een gastouder mag deze groep alleen opvangen, terwijl dit op een kinderdagverblijf door 2 leidsters moet gebeuren.’

8. Persoonlijke relaties

‘Ik heb te persoonlijke relaties tussen gastouders en ouders gezien. Ouders zijn heel loyaal aan een gastouder. Ze durven haast geen kritiek te uiten. Dat is gevaarlijk, want dan blijf je maar dingen slikken. Honden die tussen de kinderen doorlopen, het toestaan van kinderen alleen thuis laten om anderen uit school te halen of het niet zo nauw nemen met de veiligheid…Daarom zijn wettelijke eisen zo belangrijk.’

9. Te weinig contact gastouderbureau en gastouder

‘Mijn bureau werkte met gastouders uit de buurt. Daar konden we makkelijk onaangekondigd langs. Ook als ik dan op straat een gastouder tegenkwam met 2 kinderen terwijl er die dag 6 ingepland stonden dan wist ik dat er iets niet klopte. Het wettelijk minimum van 16 uur per jaar dat een gastouderbureau aan een gastouder moet besteden, vind ik te weinig om goed zicht te kunnen houden op de kwaliteit. Helemaal als er een afstand is tussen het bureau en de gastouder houd je effectief weinig contact over.’

10. Veiligheid

‘Eigenlijk geldt voor gastouderopvang hetzelfde veiligheidsniveau als voor een kinderdagverblijf. Maar ik heb gemerkt dat de GGD veel strenger was bij mijn kinderdagverblijf dan bij mijn gastouders. Bijvoorbeeld waar het gaat om trapbeveiliging en slaapruimtes. Zo worden er strengere eisen gesteld aan bedjes en boxen bij kinderdagverblijven dan bij gastouders.’

Oproep

Onze tipgever maakt zich zorgen over de kwaliteit en controle in de gastouderopvang. Werkt u in de kinderopvang of gastouderbranche en herkent u de verschillen die zij beschrijft? Of ziet u het juist anders? Mail ons: demonitor@kro-ncrv.nl.

Toon reacties
Reageer