Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Huurdersproblemen

CDA en PvdA: ‘Blok ontkent woonproblemen van hulpbehoevende ouderen’

16 november 2016, 17:35 - Niels van Nimwegen
Minister van Wonen en Rijksdienst Stef Blok (Bron: Archief ANP)

Moet de minister soepeler omgaan met de regels voor het toewijzen van sociale huurwoningen? Over deze vraag botst VVD-minister Blok (Wonen en Rijksdienst) al bijna een jaar met de Tweede Kamer. CDA en PvdA zijn kritisch over de uitwerking van nieuwe regels waaraan corporaties zich moeten houden. Gevolg van Blok’s nieuwe beleid van ‘passend toewijzen’ is volgens de partijen dat bijvoorbeeld ouderen vaak niet in aanmerking komen voor een aangepaste maar vaak ook duurdere sociale huurwoning.

Sinds januari moeten huishoudens met een laag inkomen verplicht in goedkope woningen worden geplaatst, het zogenoemde ‘passend toewijzen’. Deze groep komt alleen in aanmerking voor de goedkopere woningen (onder de 586 euro). Zo wordt voorkomen dat er veel huurtoeslag betaald moet worden aan mensen met een laag inkomen en een hoge huur.

Een logische gedachte, maar zoals we al eerder in dit dossier lieten zien, lijkt het systeem voor bepaalde groepen te knellen. Zo zijn er voor ouderen met een laag inkomen veel te weinig aangepaste woningen in de laagste prijscategorie. Duurdere woningen zijn wel beschikbaar maar daar mogen ze niet op reageren. De Tweede Kamer grijpt nu in. Vorige week werden twee moties aangenomen die meer rek moeten brengen in het strakke systeem van passend toewijzen. Al blijft de vraag: gaat de minister hier werk van maken?

‘Blok ziet het probleem niet’

Kamerleden Erik Ronnes (CDA) en Albert de Vries (PvdA) hebben er een hard hoofd in. Beiden voelden minister Blok dit jaar herhaaldelijk aan de tand over de manier waarop regels omtrent ‘passend toewijzen’ uitpakken. In de twee moties vragen ze de minister de regels aan te passen voor groepen die volgens hen tussen wal en schip vallen. De Vries: ‘Grote gezinnen met een laag inkomen bijvoorbeeld. Die kunnen niet uit de voeten met de woningen waarop ze nu mogen reageren. Die zijn gewoon te klein. En daarnaast de ouderen met een laag inkomen die een aangepaste woning nodig hebben. Voor die groep is echt maatwerk nodig, maar dat probleem ziet Blok niet.’

We hebben gezegd: Maak afspraken met de sector en zorg ervoor dat corporaties die mensen alsnog een passende huur kunnen aanbieden.

De Vries verwijst naar de senioren die zich de afgelopen maanden ook op onze redactie meldden. Met alleen AOW en een klein pensioen moeten zij zoeken in het goedkope segment. Het probleem is niet alleen het lage aanbod van aangepaste woningen voor deze groep; corporaties mogen ook maar beperkt afwijken van de regel van passend toewijzen. Ze mogen slechts vijf procent van hun woningen ‘niet passend’ toewijzen, op straffe van een boete. Hierdoor grijpen ouderen met alleen een AOW en een klein pensioen vaak mis. De Vries: ‘Ik ken dat probleem uit mijn tijd als wethouder in Middelburg. Het is heel lastig aangepaste woningen goedkoper aan te bieden, omdat er allerlei extra voorzieningen in die complexen zijn. Daarom hebben we nu gezegd, maak afspraken met de sector en zorg ervoor dat corporaties die mensen alsnog een passende huur kunnen aanbieden. Alleen de minister laat in alles merken daar geen zin in te hebben.’

‘Systeem knelt’

CDA-kamerlid Ronnes valt zijn collega bij. ‘Ik heb er weinig vertrouwen in dat de minister hier werk van gaat maken, terwijl je ziet dat het systeem knelt. Het is niet voor niets dat dit al de tweede keer is dat ik een motie heb ingediend, maar bij ieder voorbeeld dat je schetst verwijst de minister naar de vijf procent ruimte die corporaties hebben gekregen om uitzonderingen te maken. Ze moeten het verder zelf maar oplossen, door zelf de huur te verlagen bijvoorbeeld.’ Voor hulpbehoevende ouderen met een laag inkomen is echt maatwerk nodig, maar dat probleem ziet Blok niet.’

En daarmee ontstaat een patstelling. Corporaties wijzen naar de 1,7 miljard die zij jaarlijks afdragen aan de beruchte verhuurderheffing . En ook zijn de mogelijkheden om extra te verdienen - bijvoorbeeld door vrije sector huurwoningen te ontwikkelen - flink beknot. Minister Blok is van die argumenten niet overtuigd. Corporaties zijn volgens de bewindsman rijk genoeg om flexibeler om te gaan met de huurprijzen. Ze doen dat niet omdat er in het verleden veel te duur is gebouwd, zegt Blok. In het laatste debat haalde hij hard uit naar corporatiedirecteuren die riante salarissen toucheren voor werk dat volgens Blok bepaald geen ‘rocket science’ is.

‘De complexiteit zit hem in: hoe ziet mijn bevolking er straks uit en hoe zorg ik ervoor dat mijn voorraad en mijn investeringsprogramma daarop aansluiten? Best een klus, maar daar betaalt die corporatie dan ook dat goede salaris voor. Als ook dat risico dan wordt overgeheveld naar de collectieve pot, zo van: “als je dat niet helemaal goed hebt gedaan, omdat je te duur hebt gebouwd, dan we dat ook nog eens afdekken door het passend toewijzen niet op jou van toepassing te verklaren.” Als je die complexiteit niet aan kan, dan is mijn vraag echt: waar zit dan je toegevoegde waarde?’ (minister Blok, Algemeen Overleg Huuraangelegenheden 26 oktober 2016)

Daar lijkt de minister een punt te hebben. Uitzonderingen maken op de wetgeving betekent immers dat de rekening doorgeschoven wordt naar de belastingbetaler die de extra uitgaven voor de huurtoeslag zal moeten afdekken. Ronnes (CDA): ‘Dat zal voor bepaalde corporaties misschien gelden, maar niet allemaal. Belangrijker is dat corporaties de ruimte krijgen om goedkoop te bouwen en die woningen wat duurder te verhuren, zodat er geld overblijft om de huren voor kwetsbare groepen omlaag te brengen. Op dit moment wordt er veel te weinig gebouwd en dat is echt een groot punt van zorg.

‘Ik heb er weinig vertrouwen in dat de minister hier werk van gaat maken, terwijl je ziet dat het systeem knelt.

PvdA’er de Vries denkt dat de ruimte voor ‘huren op maat’ vooral in samenwerking tussen gemeentes en corporaties gezocht moet worden. ‘In Zwolle gebeurt dat bijvoorbeeld. Corporaties leveren iets in op de huurprijs en de gemeente legt vanuit de pot voor Maatschappelijke Ondersteuning (WMO) ook wat bij, zodat die woningen voor iedereen beschikbaar blijven.’ Hij vindt dat minister Blok de taak heeft om dit soort afspraken landelijk uit te rollen.

Zachte plannen

Beide Kamerleden willen dat hij de randvoorwaarden schept, waardoor bouwplannen ook daadwerkelijk tot uitvoer komen. Uit een onlangs gepubliceerd rapport van het Economisch Bureau voor de Bouw blijkt dat het aantal geplande woningen ver achter blijft bij de woningvraag voor de komende tien jaar. Bovendien bestaat de helft van deze voorgenomen bouwprojecten uit zgn. ‘zachte plannen’, die nog moeten worden goedgekeurd door provincie en/of gemeenteraad. De Vries: ‘In geouwehoer kun je niet wonen. Het rijk stuurt op het in kaart brengen van de woonvraag, maar dat is onvoldoende. Belangrijk is dat corporaties ook meer financiële ruimte krijgen. Als PvdA willen we dat er voor het segment goedkopere woningen ontheffing komt van de verhuurderheffing, zodat we daar snel meer volume in gaan realiseren.’

Ronnes: ‘Als CDA blijven wij bovenop dit dossier zitten. Maar er zullen nog wel wat voorbeelden nodig zijn om de minister te overtuigen van het belang van maatregelen.’

OPROEP:

We zijn nog hard op zoek naar voorbeelden van dit probleem. Heb je te maken met passend toewijzen en vis je daardoor achter het net bij het vinden van een geschikte woning? Of heb je ouders, familie of vrienden die hiermee te maken hebben? Tip ons op demonitor@kro-ncrv.nl

Toon reacties
Reageer