Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

We zijn ook te bereiken op onze tiplijn:

035-6719794

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Cameratoezicht

Welke rechten heb je bij cameratoezicht?

17 juli 2017, 8:17 - Jerry Vermanen
Foto: ANP

Wist je dat je soms ook in een kleedkamer mag worden gefilmd door cameratoezicht? Arnoud Engelfriet is internetjurist en weet precies waar je recht op hebt zodra je door een camera bent vastgelegd. Zo mag een werkgever jou ook stiekem filmen als je verdacht wordt van een misdrijf op werk.

In eerdere updates hebben we op een rijtje gezet hoe je buiten je schuld om in de problemen kunt komen door cameratoezicht. En we beschreven een zaak waarin een 17-jarige jongen onterecht van poging tot doodslag werd verdacht op basis van camerabeelden.

Welke rechten heb je als burger eigenlijk zodra je op camerabeelden staat? Mag die camera er überhaupt wel hangen? En mag je die beelden zelf ook nog inzien? Internetjurist Arnoud Engelfriet legt uit welke 6 rechten je hebt als het gaat om cameratoezicht.

Altijd een afweging: algemeen belang vs. jouw privacy
‘Het plaatsen van een camera is altijd het afwegen van 2 belangen: het algemene belang, dus wordt het hierdoor veiliger, en de privacy van de personen die op de beelden staan. Welk belang weegt zwaarder?’

Als voorbeeld nemen we 2 locaties: op een terras en in het toilet van een juwelier. ‘Je voelt wel aan dat je op een terras veel sneller cameratoezicht kunt toepassen. Je bevindt je al in de openbare ruimte.’ Om het belang van privacy te benadrukken, moet wel worden aangegeven (bijvoorbeeld met een bord) dat er cameratoezicht plaatsvindt.

Er zijn echter wel scenario’s te bedenken waarin je op privacygevoelige locaties cameratoezicht mag plaatsen. ‘Stel dat je een juwelier bent en je hebt een sterk vermoeden dat jouw personeel diamanten achterover drukt. Dan heb je in ieder geval een zwaarwegend belang om die camera’s op die locatie te plaatsen.’ Uiteindelijk is het altijd een rechter die achteraf oordeelt hoe zwaar elk belang weegt.

Cameratoezicht is het laatste redmiddel
‘Wettelijk gezien moet het plaatsen van een camera een laatste redmiddel zijn. Daarvoor moet je alle andere oplossingen hebben overwogen of toegepast.’

Holland Casino wil bijvoorbeeld weten of hun medewerkers niet stiekem fiches meenemen. Dat kun je met camera’s in de gaten houden, maar het casino moet ook andere maatregelen treffen. Medewerkers krijgen bedrijfskleding zonder zakken. En ze laten lege mouwen zien zodra ze een tafel verlaten.

‘Maar ook hier worden belangen afgewogen. Het beveiligen van een bedrijventerrein met een camera is relatief goedkoop. Maar je moet wel het inhuren van een aantal beveiligers overwegen.’

Je werkgever mag je niet zomaar bespieden
Niet alleen in de openbare ruimte, maar ook op werk mag je in de gaten worden gehouden door camera’s.

Je rechten zijn in grote lijnen vergelijkbaar met het bovenstaande. Ook hier geldt dat cameratoezicht een allerlaatste redmiddel moet zijn. Dus zodra werknemers worden verdacht van misdrijven, dan moeten er eerst andere maatregelen zijn overwogen en/of getroffen door de werkgever.

Een werkgever mag echter wel een verborgen camera ophangen. Belangrijk hierbij is dat alleen de verdachte medewerker onder toezicht mag worden geplaatst. ‘Als een supermarktmanager vermoedt dat er door een medewerker uit de kassa wordt gestolen, mag hij niet alle kassa’s onder cameratoezicht plaatsen. Dat schendt namelijk de privacy van alle overige medewerkers.’ Zo’n maatregel wordt dan ook als onevenredig gezien.

De bewaartermijn van beelden kan enorm verschillen
Als je eenmaal op camera staat, dan worden je beelden ergens bewaard. Maar hoe lang mag dat eigenlijk? ‘De wet zegt: niet langer dan nodig. En dat kan per geval verschillen.’

Een camera die kluisjes in een sportschool filmt, zou niet langer dan een week beelden hoeven te bewaren. Want wat is de kans dat iemand pas na een week achter een diefstal komt? Op de parkeerplaats van Schiphol is het weer een ander verhaal. Iemand kan voor langere tijd weg zijn, dus dan is een bewaartermijn van 3 maanden niet ondenkbaar.

‘Het belangrijkste is dat zo’n bewaartermijn in een reglement wordt vastgelegd en gemotiveerd. Wat is het belang van die termijn? Hoe bewaar je de beelden? En zijn die beelden op een veilige manier bewaard?’

Je kunt het reglement niet zomaar inkijken
Wat wordt precies met zo’n reglement bedoeld? Het is een document waarin staat vastgelegd wat de redenen en voorwaarden zijn voor cameratoezicht. Waar staat de camera? Hoe lang worden de beelden bewaard? Welke belangen zijn afgewogen?

‘Maar je kunt dit reglement niet zomaar opvragen bij een organisatie. Dat kan alleen als je gefilmd bent.’ Hiermee ontstaat dus de vreemde situatie dat je eerst op camera moet zijn vastgelegd voordat je naar de afwegingen kunt vragen.

‘Waarschijnlijk ben je de eerste persoon die naar een reglement vraagt, dus probeer bij een servicebalie zo duidelijk mogelijk uit te leggen wat je wil hebben. Grote kans dat je daarna naar een hoofdvestiging wordt doorverwezen.’

Je hebt recht op inzage van beelden
Zodra je op camera bent vastgelegd, kun je bij de eigenaar van de beelden een verzoek doen om die gegevens in te zien. Maar dat is niet eenvoudig, waarschuwt Engelfriet. ‘Geef zoveel mogelijk details, dus niet zeggen dat je ergens vorige week bent gefilmd. Geef zo exact mogelijk een tijdstip en locatie.’

Maar zelfs dan heb je geen garantie op inzage. ‘Er staan ook andere personen op die beelden. En hun privacy moet beschermd worden, dus eigenlijk moet je die eerst onherkenbaar maken. Niet elk bedrijf heeft de middelen om gezichten te blurren, dus dan wordt zo’n verzoek geweigerd.’

Vanaf volgend jaar kan dat overigens zomaar veranderen. Op 25 mei 2018 gaat de Algemene verordening gegevensbescherming (Avg) in. Bedrijven en instanties moeten dan eerder inzage in persoonsgegevens verlenen. Grote kans dat als jouw verzoek dit jaar wordt geweigerd, het dan wel wordt toegekend.

Oproep
Ook vastgelegd op een camera en is het je niet duidelijk wat er met de beelden is gebeurd? Heb je om inzage gevraagd en is dat geweigerd? Of weet je meer over dit onderwerp? Mail ons: demonitor@kro-ncrv.nl

Toon reacties
Reageer