Tip de redactie

Wat zijn je gegevens?
Over welk onderzoek gaat het?
Wat is je tip?
Voeg een document toe (optioneel)

Via bovenstaand formulier mail je jouw tip direct naar de redactie.

We zijn ook te bereiken op onze tiplijn:

035-6719794

Stuur je liever een mail, dan kan dat op:

demonitor@kro-ncrv.nl

Een tip per post kan naar:

KRO-NCRV
t.a.v. De Monitor,
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Zorgvuldig en anoniem

We lezen alle tips zorgvuldig en zullen indien nodig contact met je opnemen als wij meer informatie kunnen gebruiken. Wij zullen onze bronnen altijd beschermen. Indien gewenst dragen wij zorg voor jouw anonimiteit.

Geluidsoverlast

Herrie van snelweg: ‘Minister, kijk naar de werkelijke situatie!’

3 februari 2017, 17:44 - Anne de Blok
Bron: ANP

Hoeveel geluidsoverlast jij ervaart van de snelweg of industrieterrein achter je huis, wordt bepaald aan de hand van rekenmodellen. Maar wat als de geluidbelasting in de werkelijkheid veel hoger ligt? We openen een nieuw dossier: geluidsoverlast.

Zet je op een willekeurige dag in een huis in het Brabantse Oss een raam open, dan hoor je niet de natuur maar een continu gordijn van geruis. Jarenlang klaagden de inwoners daar over geluidoverlast van de A59. Zij vermoedden dat het aantal decibel veel hoger zou liggen dan dat de rekenmodellen hadden voorspeld en vroegen de gemeente om onderzoek te doen.

En hun vermoeden bleek terecht. Uit onderzoek van een akoestisch adviesbureau dat de gemeente inhuurde, kwam naar voren dat de geluidsnormen ruimschoots werden overschreden. ‘Minister, kijk naar de werkelijke situatie!,’ schreef oud-wethouder Hendrik Hoeksema al in 2014 in het Brabants Dagblad. De wethouder wilde dat minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu de snelheid zou terugbrengen naar 100 kilometer per uur, maar dat liet de bewindsvrouw na. Dat was volgens de uitkomsten van het oorspronkelijke rekenmodel immers niet nodig.

Meten is niet weten

‘Voor de burger is dit natuurlijk onbegrijpelijk,’ vertelt Erik Roelofsen, directeur van de Nederlandse Stichting Geluidshinder die we benaderen voor ons dossier. Hij heeft grote bedenkingen bij de wijze waarop er door de overheid met de meet- en rekencijfers van geluid wordt omgegaan. Nu is het zo geregeld dat de overheid berekent hoeveel geluidoverlast een snelweg veroorzaakt naar de omgeving. Mocht uit de metingen echter blijken dat er sprake is van een hogere (of lagere) geluidbelasting, dan wordt er enkel gekeken of men het rekenmodel kan aanscherpen voor de toekomst. De werkelijke situatie blijft daarentegen ongewijzigd.

‘Voor de burger is dit natuurlijk onbegrijpelijk’

Erik Roelofsen, directeur van de Nederlandse Stichting Geluidshinder

En dat irriteert Roelofsen in grote mate omdat in de medische wetenschap onomstotelijk vast staat dat langdurige blootstelling aan een bepaalde hoeveelheid geluid voor ernstige stress en gezondheidsklachten kan zorgen. ‘Daarom hebben we in Nederland ook normen afgesproken om de geluidproductie te beperken. Maar als uit de metingen blijkt dat de berekeningen niet kloppen, dan volgen er geen consequenties om het geluidsniveau in de werkelijke situatie bij te stellen. Als burger heb je dan het nakijken,’ aldus Roelofsen.

Rekenmodellen benaderen onvoldoende de werkelijkheid

En de gebruikte rekenmodellen zitten er niet zelden naast, blijkt uit de landelijke geluidsmonitor van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Uit het laatste rapport blijkt bijvoorbeeld dat in ruim 30% van de metingen de werkelijke geluidsproductie 3 decibel hoger ligt dan wat de overheid aanvankelijk had berekend. Oorzaak? De rekenmodellen zijn geprogrammeerd met auto’s die stiller zijn dan wat werkelijk de situatie is en bij weersomstandigheden die niet geheel representatief zijn voor Nederland: 20 graden en droog weer.

In ruim 30% van de metingen blijkt de werkelijke geluidsproductie 3 decibel hoger te liggen dan wat de overheid aanvankelijk had berekend.

Uit de geluidsmonitor van het RIVM

‘Die modellen geven dus een te positief beeld van de werkelijkheid,’ aldus Roelofsen. Tot een aanpassing van het rekenmodel hebben deze conclusies echter (nog) niet geleid, ontdekken we als we navraag doen bij het RIVM. En dat neemt hij de overheid kwalijk. ‘Die rekenmodellen bepalen of een weg wel of niet mag worden aangelegd en of jij als burger wel of niet in aanmerking komt voor geluidswerende middelen als jij naast die weg woont. Als die modellen dan vervolgens niet kloppen - en we wéten door de rapporten van het RIVM dat ze niet kloppen - hoe weten we dan of de wettelijke norm die we met elkaar hebben afgesproken wordt nageleefd?’

Voor Roelofsen is het zonder meer duidelijk waarom de overheid terughoudend is met het aanpassen van de rekenmodellen: ‘Het is simpelweg niet in het belang van de overheid om daar iets aan te doen. Als ze de rekenmodellen aanpassen, worden de uitkomsten hoger en mogelijk de wettelijke norm overschreden. En dat betekent dat ze minder mogen bouwen of meer geluidswerende middelen moeten aanleggen wat weer geld kost.’

Oproep

Klopt het wat Erik Roelofsen zegt? Gaan overheden en bedrijven opportunistisch om met deze rekenmodellen? Eerder schreven we al dat rekenmodellen die verkeerslawaai moeten voorspellen uitermate complex zijn en zeer gevoelig voor wat je invoert. Uit onderzoek van het RIVM blijkt dat ze er soms ook naast zitten. Tegelijkertijd bepalen die rekenmodellen of een weg wel of niet mag worden aangelegd en of jij als burger wel of niet in aanmerking komt voor geluidswerende middelen. Wij vragen ons af: hoe betrouwbaar zijn deze rekenmodellen? En wordt er selectief gebruik van gemaakt? Heb jij hier een tip over, meld het dan via demonitor@kro-ncrv.nl.

Toon reacties
Reageer